Σκέψεις για τη συνεργασία μεταφραστή-διορθωτή
  • Όπως ίσως ήδη γνωρίζετε, το TED ενθαρρύνει την επικοινωνία και τη συνεργασία μεταξύ των μεταφραστών.

    Πιστεύετε πως πρέπει να υπάρχει κάποιος τρόπος αξιολόγησης των μεταφραστών και των διορθωτών;

    Ποιος είναι κατά τη γνώμη σας ο ιδανικός τρόπος συνεργασίας μεταξύ τους;
    Όσοι έχετε επαγγελματική εμπειρία, μοιραστείτε την αν θέλετε μαζί μας.

    Κάθε ιδέα και πρόταση είναι ευπρόσδεκτη.
  • 4 Comments sorted by
  • Θα πω δυο λόγια για τη διαδικασία όπως τη γνωρίζω από την επαγγελματική μου δραστηριότητα από καθαρά ενημερωτική σκοπιά.

    Μεταφράζω τεχνικά κείμενα (ιατρικά όργανα κ.λπ.) στα οποία δεν υπάρχει πάντα η διαδικασία της αναθεώρησης. Όταν υπάρχει, ο μεταφραστής δεν το γνωρίζει απαραίτητα. Δηλαδή, ο πελάτης (π.χ. το μεταφραστικό γραφείο) αποφασίζει αν θα αναθεωρήσει το κείμενο που του έχει παραδοθεί και ο μεταφραστής δεν ενημερώνεται πάντα.

    Στη λογοτεχνική μετάφραση η αναθεώρηση γίνεται πάντα και εκεί συνήθως υπάρχει επικοινωνία μεταφραστή και φιλολογικού επιμελητή. Ο τελευταίος λόγος είναι συνήθως του επιμελητή. Στον υποτιτλισμό δεν γνωρίζω τι γίνεται καθώς δεν έχω αναλάβει ποτέ τέτοια έργα.

    Νομίζω ότι η διαδικασία που ακολουθείται στο TED είναι έξυπνη και πρακτική. Κατά την προσωπική μου γνώμη, μια μετάφραση πρέπει να τη βλέπει πάντα ένα δεύτερο μάτι. Ο μεταφραστής έχει το προσόν ότι έχει δουλέψει το κείμενο, έχει σκεφτεί κάθε ένα σημείο που έχει συναντήσει και έχει καταλήξει στην καλύτερη απόδοση. Ο αναθεωρητής βλέπει με καθαρή και ξεκούραστη ματιά το κείμενο και επομένως δεν είναι "μέσα στο κείμενο". Μπορεί εύκολα να αναγνωρίσει ένα σημείο στο οποίο κάτι δεν πάει καλά και να το αναδιατυπώσει πιο ελεύθερα.

    Πρακτικά τώρα, αυτό που ακολουθώ τουλάχιστον έως τώρα, είναι να επικοινωνώ με τον μεταφραστή όταν έχω να προτείνω κάποια αλλαγή που είναι κάπως μεγάλη και ίσως χρειάζεται συζήτηση ή επαναλαμβάνεται και επομένως επηρεάζει όλη την ομιλία και όχι μία μεμονωμένη φράση. Δεν επικοινωνώ όταν οι αλλαγές αφορούν λάθος ορολογία (μια λέξη που είναι όρος και αποδίδεται συγκεκριμένα όχι σε περίπτωση συνώνυμου που ίσως θα προτιμούσα εγώ έναντι αυτού που έχει βάλει ο μεταφραστής), αλλαγές επιμέλειας (στίξη, αναγραμματισμοί, ορθογραφικά λάθη, τελικό ς, κάποιο αγγλικό ερωτηματικό που έχει ξεφύγει κ.λπ.) ή μικρές αλλαγές στη σύνταξη.

    Ελπίζω να βοήθησα. Θα περιμένω με ενδιαφέρον τις προτάσεις των υπόλοιπων της ομάδας.
  • Πολύ χρήσιμες οι πληροφορίες που μας έδωσες Διόνα :)

    Μελετώ αυτές τις μέρες έναν εύχρηστο τρόπο συνεργασίας μεταφραστή-διορθωτή, ώστε να κάνουμε εύκολη τη διαδικασία.
  • Μια σκέψη που ίσως βοηθήσει είναι η εξής: Στην περίπτωση που ο αναθεωρητής θεωρεί μια αλλαγή είναι μεγάλη και χρήζει συζήτησης, ένας εύκολος και πρακτικός τρόπος ανταλλαγής απόψεων είναι το chatting το οποίο κατά τη γνώμη μου είναι πιο λειτουργικό και πιο γρήγορο. Το οποίο chatting μπορεί να γίνεται μέσω ΦΒ, google+, ή ακομη και msn ή skype αν τα άτομα θέλουν να διατηρούν προσωπικό το social networking τους. Γενικά πιστεύω ότι η συζήτηση σε real time έχει αρκετά οφέλη και είναι κάτι που μπορεί να μας βοηθήσει:)
    αυτά απο μένα.
  • Καλησπέρα σας! Κατ'αρχάς, θα συμφωνήσω με τη Διόνα σε όσα ανέφερε και ειδικά στην πρακτική που ακολουθεί στις μεταφράσεις του TED και με το Στέλιο για τη συζήτηση σε πραγματικό χρόνο, αφού βρουν κοινές ώρες για να μιλήσουν οι μεταφραστές-επιμελητές.

    Θα ήθελα να αναφέρω ότι είναι σημαντικό να συνεργάζεται ο επιμελητής με το μεταφραστή και να μην είναι δύο ξένοι με την έννοια ότι ο ένας έκανε τη μετάφραση και ας την πάρει ο άλλος για να την επιμεληθεί όπως νομίζει. Στο πλαίσιο της συνεργασίας θα πρότεινα και ο μεταφραστής να αναφέρει στον επιμελητή αν υπήρχαν σημεία που τον δυσκόλεψαν και να υποδείξει ποια είναι αυτά, προκειμένου να τα συζητήσουν και να βρουν μια λύση ή να τους δώσει μεγαλύτερη προσοχή ο επιμελητής και να τα επιλύσει μόνος του.

    Επίσης, θα πρότεινα ο ίδιος ο μεταφραστής να διαβάζει τη μετάφρασή του 2-3 φορές προτού την παραδώσει, έτσι ώστε να διορθώνει τυχόν λάθη/απροσεξίες που σε όλους μας συμβαίνουν (στίξη, ορθογραφία, τόνοι, παράλειψη λέξεων, κλπ). Είναι κρίμα να βλέπεις καλές μεταφράσεις και οι λέξεις να μην έχουν τόνους επειδή ο μεταφραστής βαριέται (ας πούμε) και τα φορτώνει στον επιμελητή.

    Τέλος, όσο για τον τρόπο αξιολόγησης των μεταφραστών και των επιμελητών που ανέφερε η Δήμητρα στην αρχή, νομίζω ότι θα πρέπει να υπάρχει κάποιος τρόπος και ίσως να ενσωματωθεί στην αρχή ακόμα όταν κάποιος κάνει αίτηση για να γίνει εθελοντής. Θυμάμαι ότι όταν έκανα εγγραφή ως εθελόντρια στο TED, έλαβα ένα email με μια σειρά από ερωτήσεις, οι οποίες θα αποδείκνυαν την εμπειρία μου, τις γλωσσικές ικανότητές μου, κλπ. και από εκεί θα με έκριναν αν τους κάνω ή όχι. Νομίζω ότι αυτός ο τρόπος είναι ελλιπής και ότι μαζί με τις ερωτήσεις αυτές, ίσως να πρέπει να δίνεται στους υποψήφιους και ένα μικρό κείμενο προς μετάφραση με κάποιες μικρές ιδιαιτερότητες (γλωσσικές, συντακτικές, γραμματικές). Ίσως έτσι ελαχιστοποιηθούν τα άτομα που ναι μεν γνωρίζουν δύο γλώσσες (π.χ. αγγλικά-ελληνικά), αλλά ίσως δεν είναι κατάλληλα για να κάνουν μετάφραση.

    Ελπίζω να βοήθησα κι εγώ! Καλό σας βράδυ!